در سالهای اخیر، تحصیل در رشتههای فنی و حرفهای به یکی از پرطرفدارترین و عاقلانهترین انتخابهای تحصیلی تبدیل شده است. دلیل این محبوبیت را میتوان در آموزشهای کاربردی و عملی این رشتهها جستجو کرد؛ برخلاف بسیاری از رشتههای تئوری محور که فارغالتحصیلان را با کمبود تجربه عملی رها میکنند، هنرجویان فنی و حرفهای از همان ابتدا با بازار کار واقعی آشنا شده و پس از فارغالتحصیلی، با مهارتی کامل و آماده به کار وارد عرصه اشتغال میشوند. جالبتر آنکه بسیاری از این افراد حتی توانایی ایجاد کسبوکار شخصی و کارآفرینی را نیز کسب میکنند. در این مقاله، به معرفی جامع رشتههای فنی و حرفهای و بررسی پردرآمدترین آنها در ایران و جهان میپردازیم.
چرا رشتههای فنی و حرفهای آیندهدار هستند؟
بازار کار ایران با استقبال چشمگیری از متخصصان فنی روبرو شده است. رشتههایی مانند مکانیک، نصب تاسیسات، صنایع چوب و فلز از جایگاه بسیار مناسبی در داخل کشور برخوردارند، درحالیکه در سطح بینالمللی، مشاغل مرتبط با صنعت، سلامت و فناوری در صدر لیست پرتقاضاترینها قرار دارند. با این حال، برای یک انتخاب درست، کسب اطلاعات کامل درباره بهترین رشتهها برای هر فرد (اعم از آقایان و خانمها) ضروری است.
دستهبندی رشتههای فنی و حرفهای در ایران
رشتههای این شاخه تحصیلی عموماً در چهار گروه اصلی دستهبندی میشوند:
گروه صنعت: این گروه، یکی از پرطرفدارترین حوزهها برای هر دو جنسیت است و شامل زیرمجموعههای پرسود و متنوعی میشود:
- برق و رایانه: الکتروتکنیک، الکترونیک، شبکه و نرمافزار
- مکانیک: مکانیک خودرو، تاسیسات مکانیکی، ماشینابزار
- ساختمان: معماری، صنایع چوب و مبلمان
- مواد و فرآوری: متالوژی، سرامیک، صنایع شیمیایی
نکته: بسیاری از این رشتهها به صورت بدون کنکور نیز در دانشگاهها ارائه میشوند.
گروه هنر: این گروه میتواند گزینه ای ایدهآل و پردرآمد، بهویژه برای خانمها باشد. رشتههایی مانند:
- گرافیک و طراحی بصری
- معماری داخلی
- انیمیشن و پویانمایی
- طراحی دوخت و مد
- موسیقی و نمایش
گروه مدیریت و خدمات: این رشتهها در سه حوزه ارائه میشوند:
- بازرگانی و امور اداری: مانند حسابداری
- بهداشت و سلامت: مانند پرستاری و کودکیاری
- خدمات: مانند ناوبری و حملونقل
گروه کشاورزی: این گروه نیز از پتانسیل درآمدزایی بالایی برخوردار است و شامل زیرشاخههایی مانند:
- امور زراعی و باغی
- دامپروری
- صنایع غذایی
- ماشینآلات کشاورزی
پردرآمدترین رشتههای فنی و حرفهای در ایران
در ایران، بسیاری از رشتههای فنی از بازار کار فوقالعادهای برخوردارند. در اینجا به فهرستی از آنها اشاره میکنیم:
گروه صنعت: تعمیرات بردهای الکترونیکی، برنامهنویسی و بازیسازی، شبکههای کامپیوتری، برق صنعتی، مکانیک خودرو، تاسیسات ساختمان، نصب سیستمهای امنیتی و حفاظتی.
گروه هنر: طراحی لباس، گرافیک دیجیتال، عکاسی حرفهای (فتوگرافیک)، معماری داخلی.
گروه خدمات: حسابداری مالی، کمکپرستاری، مربیگری مهدکودک و پیشدبستانی.
گروه کشاورزی: پرورش گیاهان زینتی، کشت گلخانهای، صنایع غذایی.
پردرآمدترین رشتهها برای مهاجرت به خارج از کشور
برای متخصصان فنی و حرفهای که قصد مهاجرت دارند، کشورهایی مانند کانادا، آلمان و استرالیا گزینههای مناسبی هستند. نیاز این کشورها به نیروی کار متخصص دائماً در حال تغییر است، اما به طور کلی رشتههای زیر همواره پرتقاضا هستند:
کانادا: پرستاری، مدیریت منابع انسانی، مکانیک صنایع، مشاغل ساختمانی (جوشکاری، لولهکشی).
آلمان: برق صنعتی، برنامهنویسی، تعمیر و نگهداری ماشینآلات، مدیریت مالی.
استرالیا: مشاغل صنعتی، IT و برنامهنویسی، حسابداری، کشاورزی مدرن.
شرایط مهاجرت با مدرک فنی و حرفهای
برای مهاجرت، علاوه بر مدرک معتبر، عموماً به سابقه کاری (حداقل ۳ سال)، مدرک زبان، سنی زیر ۴۵ سال و تمکن مالی نیاز خواهید داشت. قبولی در مصاحبه شغلی نیز از مراحل کلیدی است.
جمعبندی نهایی
انتخاب یک رشته پردرآمد فنی و حرفهای بیش از هر چیز به علاقه و استعداد فرد بستگی دارد. همانطور که مشاهده کردید، از تعمیرات تخصصی گرفته تا برنامهنویسی و طراحی، همگی میتوانند مسیری مطمئن به سوی موفقیت مالی و شغلی باشند. با کسب مهارتهای تخصصی و دریافت مدارک معتبر، نه تنها در ایران، بلکه در بازار کار جهانی نیز میتوانید به فردی (پرطرفدار) تبدیل شوید.